İstanbul Sözleşmesi! Nedir, neden önemli?

0

‘İstanbul Sözleşmesi’ kadınlara yönelik şiddet ve ev içi şiddetin önlenmesi için son derece önemlidir. Sözleşme bunlarla ilgili mücadeleye ilişkin olarak devletlerin yükümlülüklerini ortaya koyar. Aynı zamanda atması gereken adımları da…

İstanbul Sözleşmesi’ni ilk imzalayan ülke Türkiye’dir. Bu çok önemli ve anlamlı bir nokta…2014 yılında yürürlüğe giren sözleşme, 46 ülke ve Avrupa Birliği tarafından imzalanmıştır. Bu 46 ülke arasından da 34’ü sözleşmeyi onaylamıştır.

İstanbul Sözleşmesi, toplumsal cinsiyet perspektifinden şiddete bakar. Bu bağlamda da devlete sorumluluklar yükler. Kadına yönelik şiddeti insan hakkı ihlali olarak görür. Aynı zamanda ayrımcılık olarak… ‘Aile içi şiddet” tanımı içerisine 18 yaşın altındaki kız çocuklarını da alır. Yani sadece eşler arasında olma halini ortadan kaldırır.

2012 yılında 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kabul edilmiştir. Bu kanun, İstanbul Sözleşmesi ile aynı döneme denk gelir. Bu vasıtayla da sözleşmenin getirdiği düzenlemelerden faydalanılmıştır. Kanunun gerekçesinde sözleşmeye atıf yapılır.

İstanbul Sözleşmesi;

Kadınların güçlendirmesinde, şiddetin önlenmesinde, önlenemediği noktalarda etkin bir soruşturma yürütülmesinde devlete yol haritası çizer, devletin denetlenmesini sağlar. Bu yolla destek mekanizmaları sağlanarak, ikincil mağduriyetlerin oluşmasının önüne geçer.

Kadına yönelik ev içi şiddetin temel sebebi, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı düzendir. Bunu ortadan kaldırmanın yolu, toplumsal cinsiyet eşitliği sağlayacak zihniyet dönüşümüdür. Bunun nasıl yapılacağı, nasıl yapılması gerektiği de bilimsel çalışmalar ve bilimsel araştırmalarla ortaya koyulmuştur.

İşte İstanbul Sözleşmesi (Kadına Yönelik Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi) böylesi bir bilimsel temele dayalıdır. İstanbul Sözleşmesi, din, dil, ırk ayrımı yapmaksızın tüm kadınları, tüm şiddet türleriyle ele alan kapsamlı bir sözleşmedir.

Bireylerin en temel hakları yaşama hakkıdır. Aynı zamanda sağlıklı yaşama… Dünyada ve ülkemizde her üç kadından biri tanıdığı erkeklerin fiziksel veya cinsel şiddetine maruz kalmakta ve bu hakları ellerinden alınmaktadır.

İstanbul Sözleşmesi, Madde 1-1, ne söylüyor?

Kadınları her türlü şiddete karşı korumak. Kadına şiddeti ve aile içi şiddeti önlemek, kovuşturmak, ortadan kaldırmak. Kadına karşı yapılan her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına ve önüne geçilmesine katkı sağlamak. Kadınların güçlendirilmesini sağlamak. Kadınlarla erkekler arasında eşitliği yaygınlaştırmak….

Kadına karşı şiddet ve aile içi şiddetin tüm mağdurlarını korumak. Yardım için kapsamlı politikalar ve tedbirler düzenlemek. Kadına karşı şiddeti ve aile içi şiddeti ortadan kaldırmak için uluslararası işbirliğini yaygınlaştırmak. Kadına karşı şiddet ve aile içi şiddetin ortadan kaldırılması için bütüncül bir yaklaşım benimsemek. Bu maksatla kuruluş ve kolluk kuvvetlerinin etkileşimli işbirliğini destelemek ve yardım sağlamak…

Artık ”aile içinde yaşanan aile içinde kalır” demiyoruz!

Sadece ilk maddesinden de anlaşıldığı üzere sözleşme; devletlere ve kurumlara çeşitli sorumluluklar yüklüyor ve kadına şiddette hiçbir ayrımcılığa yer vermiyor… Herkesin kabul edeceği gibi, şiddetin bahanesi olamaz. Toplum içerisinde kadınlara ve erkeklere biçilmiş roller, sorumluluklar, töre ve gelenek adı altında belirlenmiş durumlar ve tüm bu algılar, toplumsal cinsiyeti tanımlar. Bu konu bu noktada bir parametre olmalıdır.

İstanbul Sözleşmesi ”aile yapısını bozuyor” diyenlere de şunu sormamız gerekir; Bir ailede şiddet varsa, bu yapı gerçekten ”aile” midir? ”Eşim değil mi, döverim de, severim de” Hayır! Dövemezsin! Unutmayalım ki bu sözleşme, zaten bozulmuş olan aile yapısından kadını çekip çıkarmayı amaçlar.

#İstanbulSözleşmesiniUygula

Kaynakça:

https://www.amnesty.org.tr/icerik/kadin-haklari

https://m.bianet.org/bianet/toplumsal-cinsiyet/229375-istanbul-sozlesmesi-nin-tum-maddeleri

https://www.istanbulgonulluleri.org/istanbul_sozlesmesi_yasatir

YORUM YAZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz