KGB’nin Dublaj Operasyonu: Vicdan Şanslı Olayı 

0

   İstihbarat, espiyonaj ve kontr-espiyonaj olmak üzere iki temel sütün üzerine yükselir.  Kont-espiyonaj’ın, istihbaratın kolluk faaliyetlerini de içeren bir alanı olduğu söylenebilir. İstihbarat örgütleri, ülkelerindeki istihbarat faaliyetlerine engellemek için pasif ve agresif olmak üzere iki ana mücadele yöntemi yürütmektedir. Pasif tedbirler, sırların korunmasına yönelik alınan fiziki önlemlerden, stratejik kurumlarda çalışan personellerin eğitilmesine kadar birçok önlemi içermektedir. Agresif önlemlerin en önemli parçası dublaj operasyonlarıdır. Agresif faaliyetlerin kusursuz bir şekilde işleyebilmesi için ev sahibi istihbarat servisinin sokaklarını kontrol altına alabilmesi ve hasım servisinin faaliyetlerine hulul edebilmesi gerekmektedir.  Dublaj operasyonlarının anlaşılabilmesi için çift taraflı ajan ve walk in( kendi gelen) kavramlarını açıklamamız gerekir. Dubl-ajan,  rakip iki istihbarat teşkilatı ile ilişkilerini sürdürüp, birine sadakatle bağlı, diğerine ise yanılma ve faaliyete sızmak için yaklaşan kişilere denir. Kendi gelen ise, çoğunlukla hasım servisin faaliyetlerine sızma amacı ile hedef servise sürülen kişilerdir. Milli motifle, ülkesine hizmet etmek isteyen kişiler ile walk in’lerin karıştırılmaması gerekmektedir.  Dublaj operasyonlarının, istihbarat operasyonlarının en nazik ve rizikosu yüksek faaliyetler olduğu, işin profesyonelleri tarafından ifade edilmektedir. Bu operasyonların temel maksadı, diyalog kanallarının sağlıklı olmadığı ve güven ilişkisinin tesis edilemediği hedef servisinin faaliyetlerini engellemek olduğu söylenebilir. İyi kurgulanmış ve doğru yürütülen bir dublaj operasyonunun temel kazanımlarının şunlar olduğu söylenebilir.

Yemleme: Hedef servise hissettirilmeden istihbarat ihtiyaçları doğrultusunda, kurgulanmış bilgiler verme avantajı elde edilebilmektedir. Bu vesile ile hedef servise istediği değil istenen bilgiler verilerek dezenformasyona açık hale düşebilmektedir. Hedef servis faaliyeti fark ettiğinde, topladığı bütün bilgilerin çöp, harcadığı bütün emeklerin boşa gittiğini anlayacaktır. Prestijli bir servis için bu, büyük bir utanç vesilesidir.

 Hedef Servisinin Çalışma Biçimi Tespit etmek: Bir istihbarat örgütünün çalışma şekli ve terminolojisi gizlilik kategorisi içerisinde yer almaktadır. Hedef servisin kaynak adaylarına nasıl yaklaştığı, nasıl angaje ettiği, nerelerde ve nasıl buluştuğu, güvenli evlerin neleri olduğu, bütçesinin ne olduğu ve kaynak yönetme biçimlerinin ne ve nasıl olduğunun belirlenmesi mümkün hale gelmektedir.

 Hedef servisinin Keysofiser’lerini belirlemek ve kontrol altına almak: Hedef servisinin illegal rezidantlarının hangi maske ile çalıştıkları, keysofiserlerin kimlik bilgileri, karakter özellikleri, zaafları, faaliyeti yürütme kararlılıkları, düşünce, duygu ve davranışlarındaki çatlaklar belirlenebilmektedir. Bütün bu bilgilerin toplanmasından sonra keysofiser’ler angaje edilmeye uygun olduğu değerlendirilirse, meslek memurunun operasyona açık hale gelebilmektedir.

Hedef Servisin İstihbarat İhtiyaçlarını tespit etmek:  Hedef servisinin hangi bilgileri toplamak için gayret sarf ettiği, hedef ülke politika yapıcılarının önceliklerinin ne olduğu, hangi bilgilere kayıtsız davrandıkları, hangi alanlarda eksik olduklarına dair hususlar açığa çıkarılabilmektedir. Bir servisin istihbarat ihtiyaçlarının tespit edilmesi öncelikli olarak hangi alanlarda faaliyet yürüttükleri, gereksinimlerini karşılamak için teknik veya insan unsuru ile ne gibi faaliyetlerin içinde olabileceklerine dair ipuçları sağlayabilmektedir.

 Hedef servisin faaliyetlerini çökertme, parasını almak ve itibarını sarsmak:  Hedef servisin haber ağına hulul edildiğinde bütün bir bilgi toplama şebekesi istenildiği zaman çökertilebilmekte, operasyonu yürüten keyfofiserlere istenmeyen adam ilan edilebilmekte, illegal ise tutuklanabilmektedir. Ayrıca, hedef servisi küçük düşürmek ve toplama faaliyetleri için daha fazla masraf yapması sağlanabilmektedir.

 Bütün bu teknik bilgileri uzun uzadıya açıklamamın sebebi gazete taramalarında rastladığım MİT’in Operasyon başkanlığının 1995 yılında Rusya’da yürüttüğü bir istihbarat faaliyetini açıklamaktır. 2001 yılında basına yansıyan bu operasyonla ilgili Tuncay Özkan, Emin Çölaşan ve Ertuğrul Özkök’ün makaleleri bulunuyor. Hikaye şöyle başlıyor; Ülkesine hizmet etmek maksadı ile hareket eden, Bulgaristan göçmeni hostes olan Vicdan Şanslı, Rusya’ya yönelik espiyonaj faaliyetleri için MİT operasyon Başkanlığı tarafından görevlendirilir.  Vicdan Şanslı’nın ülkedeki faaliyetlerini kontrol altında tutan KGB, Aleksandır Veleireviç Koşelev, adlı görevlisini Vicdan Şanslı’ya yaklaşarak, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlayacağı konusunda Şanslı’yı ikna etmiş ve Türkiye’ye gelerek, MİT’e hizmet edeceğini ve Vicdan Şanslı üzerinden bu bilgileri ileteceğini belirterek, bu faaliyetlerin karşılığında yüklü miktarda para alarak ülkesine dönmüştür. Bu operasyonun bir KGB oyunu olduğuna dair teşkilat içinde itirazlar yapılmasına rağmen, operasyon başkanı bu faaliyete onay vererek, Vicdan Şanslı’nın bilgi ve belgeleri alması için Krasnodar’a göndermiştir. Şanlı, Krasnador’da bilgi ve belgeleri alırken, suçüstü yakalanmıştır. KGB, bu operasyonla, MİT’in Rusya’ya yönelik istihbarat ihtiyaçlarını tespit etmiş, parasını almış, amatörce operasyon düzenlediği için utandırılmıştır. Neyse ki, ülkesine hizmet etmek isteyen Vicdan Şanslı, uzun bir süre hapishanede kalmadan, Sönmez Köksal ve Mehmet Eymür’ün Rus muhatapları ile yaptıkları pazarlık sonucunda Türkiye’ye getirilmiştir. 

Bir istihbarat servisi, bir operasyonda başarısız olduğunda sadece elemanını kaybetmez, itibarını ve parasını da kaybeder. Bunun yanında istihbarat ihtiyaçlarının ne olduğu, çalışma şeklinin ne olduğu, muhtemel hedeflere nasıl yaklaştığı ve personel yapısının ne olduğu da afişe olur. Söz konusu istihbarat operasyonları olduğunda, bir sayısı ile ifade edilen eleman kaybının yanına, yukarıda saydığım hasarlarının da eklenmesi gerekir.

YORUM YAZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz