Kuran’da Köpek

0
Prof. Dr. Orhan Yılmaz

Kuran’ı Kerim’de köpekten, A’raf ve Kehf Sureleri olmak üzere 2 surede açık şekilde, El-Maide Suresi’nde ise dolaylı şekilde bahsedilmektedir.

Kuran’ı Kerim’de, 7. sure olan A’raf Suresi’nin 175-176. ayetlerinde;

Onlara, kendisine ayetlerimiz hakkında ilim nasip ettiğimiz kimsenin kıssasını da anlat: Evet, o adam bu ilme rağmen o ayetlerin çerçevesinden sıyrıldı, şeytan da onu peşine taktı, derken azgınlardan biri olup çıktı.

Eğer dileseydik, onu o ayetler sayesinde yüksek bir mevkiye çıkarırdık, lakin o yere saplandı ve hevasının esiri oldu.

 Onun hali tıpkı köpeğin durumuna benzer: Üzerine varsan da dilini sarkıtıp solur; kendi haline bıraksan da yine dilini salar! İşte bu, tıpkı âyetlerimizi yalan sayan kimselerin misalidir. Sen olayı onlara anlat, olur ki düşünüp kendilerine çekidüzen verirler.” denmektedir. 

Burada müfessirlere göre; ilmiyle amel etmeyen âlimler eleştirilmekte ve bunlar köpeğe benzetilmektedir. 

Yine Kuran’ı Kerim’de, 18. sure olan Kehf Suresi’nde, dinlerini kurtarmak için, mağaraya giren gençler kıssası vardır. 

Bu olay Hristiyanlıkta da M.S. 250 yıllarında Efes şehrinde geçmiş olarak anlatılır. Bu olaya “Yedi Uyurlar” adı verilmiştir. 

Yedi Uyurlar, “Eshab-ı Kehf” olarak da adlandırılırlar. Türkiye’de Yedi Uyurlar’a ait iki mağara iddia edilmektedir. Bunlardan birisi Selçuk Efes’te, diğeri ise Tarsus’tadır. 

Ayrıca Suriye’nin başşehri Şam ve İspanya’nın Gırnata şehirlerinde de mağaraları olduğu iddia edilmektedir. 

İspanya’daki Müslüman Endülüs Devleti zamanında, Loşe kasabasında bir mağarada bir köpek ölüsüyle birlikte cesetler bulunmuştur. 

Bunun üzerine oraya bir mescid yaptırılmıştır ve buraya da “Dekyus Şehri” denmiştir. 

Loşe’deki mescidin haricinde, Cezayir’in 5 şehrinde (İkjan, Ngaus, Boghari, Biskra ve Tebessa), Mısır’da Maghavi, Ürdün’de Rakim, Çin Uygur Özerk Bölgesi’nde Toyog, Türkiye’de Eskişehir, Tarsus ve Kahraman Maraş şehirleri ile Afganistan’da da Yedi Uyurlar mescidleri bulunmaktadır.

Hristiyan inancında, “Yeniden Diriliş” mucizesine en güzel örnek olarak gösterilen Yedi Uyurlar için 4 adet kilise olduğu iddia edilmektedir. 

Bunlar Selçuk Efes, Almanya Bavyera Eyaleti Rotthof mevkiindeki Siebenschlaffer Kilisesi, Fransa’nın Stiffel şehrinde Dolmen Kriptası ve yine Fransa’nın Marsilya’da St. Victor Lahiti’dir. 

Doğu mitolojisinde birer veli olarak kabul edilen Yedi Uyurlar’ın isimleri Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernuş, Sazenuş, Debrenuş ve Kefeştetayuş’dur. 

Köpeklerinin ismi ise Kıtmir’dir. 

Batılılar, özellikle Fransızlar ise bunları Maksimyanus, Margus, Martinyanus, Konstanitnos, Diyonisyos, Yohannis ve Surasiyu olarak adlandırmaktadırlar. 

Hristiyan ülkelere göre değişmekle birlikte, anma tarihleri 7 Temmuz, 4 Ağustos ve 22 Ekim’den birisidir.

Kehf Suresi’nin, 18. Ayetinde;

Sen onları uyanık sanırdın, hâlbuki gerçekte onlar uykuda idiler. Yanları ezilmesin diye Biz onları kâh sağa, kâh sola çevirirdik. Köpekleri ise mağara girişinde ön ayaklarını yaymış vaziyette duruyordu. Onları görseydin sen de ürker, derhal dönüp kaçardın, için korku ile dolardı.” 

Bu ayete göre köpek, gençleri yüzyıllarca korumuştur. Böylece köpeğin, sahibini koruma özelliği, sadakati Kuran-ı Kerim ile tasdiklenmiştir. 

Çünkü daha sonra gelen 25. ayette, gençlerin 300 yıl uyudukları bildirilmektedir. Yani köpek gençleri 300 yıl sadakatle beklemiştir.

Yine Kehf Suresi’nin, 22. ayetinde ise;

İnsanların kimi: ‘Onlar, üç kişi idi, dördüncüleri de köpekleri idi’ diyeceklerdir. Bazıları da: ‘Beş kişi idiler, altıncıları da köpekleri idi’ diyeceklerdir. Bunlar gayb hakkında tahmin yürütmekten ibarettir. Kimileri de: ‘Onlar, yedi kişi olup, sekizincileri de köpekleri idi’ derler. De ki: ‘Onların sayısını tamtamına Rabbim bilir’ Onlar hakkında bilgisi olan çok az kişi vardır. Öyleyse onlar hakkında, sathi tartışma dışında kimse ile münakaşa etme ve bu konuda ileri geri konuşanlardan da hiçbir bilgi isteme.

Bu ayete göre Kuran-ı Kerim, gençlerin kaç kişi oldukları, hangi şehirde oldukları gibi teferruatla değil, bu kıssadan çıkarılması gereken asıl ders ile ilgilenilmesi gerektiğine işaret edilmektedir.  

Celal Yıldırım’ın, “İlmin Işığında Asrın Kuran Tefsiri” adlı eserinde, Ashabı Kehf olayı ile ilgili olarak:

“Köpeğin, ekmeğini yediği kapıya sadık olduğunu, yedi uyuyan gençleri korumak için, kollarını eşiğe uzatıp, uyuduğunu bildiriliyor. Bir tehlike anında, köpeğin daha duyarlı olduğu dolaylı şekilde anlatılıyor.” 

Ayrıca El-Maide Suresi’nin 4. Ayetinde köpekten dolaylı olarak bahsedilmektedir; 

Kendilerine nelerin helal kılındığını sana soruyorlar. De ki: Bütün temiz ve iyi rızıklar size helal kılınmıştır. Allah’ın size öğrettiğinden öğrenip eğittiğiniz avcı hayvanların sizin için tutup getirdiklerini yiyiniz ve üzerlerine Allah’ın adını anınız. Allah’a karşı gelmekten sakının. Çünkü Allah hesabı çabuk görür.

Kuran indirildiği zaman, Arabasitan Yarımadası’nda haramlar çok idi. Bu alışkanlıkla, Müslümanlar Hz. Peygamber’den âdeta bir helaller listesi istediler. 

Kuran aksini yaparak, sadece sınırlı haramlar listesini bildirerek, gerisinin mubah olduğunu bildirmekle bir devrim yapmıştır. 

Müfessirlere göre bu ayette, eğitilmiş avcı hayvanlar kullanılarak yakalanan avların da helâl olduğu belirtilerek, dolaylı olarak köpekten bahsedilmektedir.

Hepinize köpek saldırısından ve ısırığından uzak günler dilerim.

Önceki İçerikTürkiye’de Basın ahlakı bu kadar düştü mü? 
Sonraki İçerikCuma Vaazı
1962 doğumlu. Tokat’ın Zile İlçesi’nden bir köylü çocuğudur. 1984 yılında Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü’nü bitirdi. 1997 yılında Birleşik Krallık, University of Aberdeen’de yüksek lisans, 2007 yılında Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (zootekni bölümü)’nde doktora çalışmasını tamamladı. Mesleği ziraat dışında, Çerkezler ve Aleviler gibi diğer bazı sosyal alanlarda da amatörce akademik çalışmalar yapmaktadır. Kitap okumak ve motosiklet kullanmak özel ilgi alanlarıdır. “Hayvanları sevmeyen, insanları da sevmez” zihniyetli, hararetli bir hayvan sever ve hayvan hakları savunucusudur.

YORUM YAZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz