Mehmed Ali Hilmi Dedebaba

2
Prof. Dr. Orhan Yılmaz
Latest posts by Prof. Dr. Orhan Yılmaz (see all)

Hilmi Dedebaba, 1842 ile 1907 yılları arasında İstanbul’da yaşamıştır. Son dönem en önemli Bektaşî şairlerindendir.

Mehmed Ali Hilmi Dedebaba’nın en bilinen şiiri olan “Ali Göründü Gözüme” şiirini yazının sonunda veriyorum.

Sultanahmet Camii yakınlarındaki Göngörmez mahallesinde doğdu. Aynı mahallenin imamı olan Nûri Efendi ile Emine Bacı’nın oğludur. 

İlk eğitimini aile çevresinden aldı. Daha sonra annesi ve babası gibi o da Aşçı Ali Baba’nın rehberliğinde, Merdivenköy Şahkulu Sultan Dergâhı postnişini Hacı Hasan Baba’ya intisap ederek, 1856 yılında, henüz on dört yaşında iken Bektaşîlik Tarikatı’na girdi. 

1858’de Hasan Baba’nın, ardından onun postuna oturan Hacı Ali Baba’nın vefatı üzerine, 1863 yılında Şahkulu Sultan Dergâhı postnişinliğine getirildi. 

Mehmed Ali Hilmi Baba, Perişan Hâfız Ali Baba’nın dedebabalıktan uzaklaştırılması üzerine, üç yıl kadar Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı’nda dedebabalık yapmıştır. 

Bir süre sonra geri dönerek, Şahkulu Sultan Dergâhı’nda postnişinliğini sürdürmüştür. 

Bu göreviyle “dedebaba” olarak anılan Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Anadolu’nun çeşitli yerlerindeki muhip, derviş ve babalardan toplattığı paralarla, Şahkulu Sultan Dergâhı’nı yeniden inşa ettirmiştir. 

Dergâhın çevresinde satın aldığı geniş arazide bağ ve bahçeler kurdurmuştur. Bundan dolayı kaynaklar kendisini “Şahkulu Sultan Dergâhı’nın 2. bânisi” olarak da zikreder. 

Nitekim dergâh onun dedebabalığı sırasında önemli bir Bektaşî merkezi haline gelmiştir.

21 Şubat 1907 tarihinde vefat eden Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, önce Şahkulu Sultan Dergâhı’nın kış meydanı denilen kısmına defnedilmiştir. 

Naaşı daha sonra aynı semtte inşa ettirdiği Gözcü Baba Türbesi bahçesindeki sofaya nakledilmiştir. 

Ölüm tarihi mezar taşında 22 Ocak 1907 şeklinde yazılı olduğu halde matbu divanının başındaki biyografisinde 21 Şubat 1907 olarak kaydedilmiştir.

Mehmed Ali Hilmi’nin, yoğun Ehl-i beyt sevgisiyle lirik bir söyleyiş tarzının hâkim olduğu bazı nefesleri, bestelenerek uzun süre tekkelerde okunmuştur. 

XIX. yüzyıl sonu ile XX. yüzyıl başlarına ait çeşitli yazma mecmualarla cönklerde de birçok şiirine yer verilmiştir (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, 2003 baskı, 28. cilt, sayfa: 440).

Not: İlkokul öğretmenim Ayla Erol’dan başlayarak, doktora hocam, manevi babam Prof. Dr. Mehmet Ertuğrul’a kadar tüm öğretmenlerimin, hocalarımın başta olmak üzere, tüm öğretmenlerimizin “24 Kasım Öğretmenler Günü” kutlu olsun.

Ali Göründü Gözüme

Tuttum aynayı yüzüme,

Ali göründü gözüme

Nazar eyledim özüme

Ali göründü gözüme

XXX

Adem baba Havva ile

Hem alleme’l esma ile

Çarh-ı felek sema ile

Ali göründü gözüme

XXX

Hazret-i Nuh Neciyullah

Hem İbrahim Halilullah

Sina’daki Kelimullah

Ali göründü gözüme

XXX

İsa-yı ruhullah oldur

İki alemde Şah oldur

Müminlere penan oldur

Ali göründü gözüme

XXX

Ali evvel Ali ahir

Ali batın Ali zahir

Ali tayyib Ali Tahir

Ali göründü gözüme

XXX

Ali candır Ali cânân

Ali dindir Ali iman

Ali rahîm Ali rahmân

Ali göründü gözüme

XXX

Hilmi gedâyî bir kemter

Görür gözüm dilim söyler

Her nereye kılsam nazar

Ali göründü gözüme

Önceki İçerikİspanya, Kosta Rika’yı 7 bitirdi..
Sonraki İçerikAK Parti Nasıl AKP Oldu? (1)
1962, Etimesgut doğumlu. Tokat’ın Zile İlçesi’nden Atatürkçü, milliyetçi, zooteknist, SP seveni, Alevî dostu, evcil hayvanların fahri avukatı, feminist ve motosikletçi bir köylü çocuğudur. 1984 yılında Ankara Ziraat F., Zootekni B.’nü bitirdi. 1997'de Birleşik Krallık, U. of Aberdeen’de yüksek lisans, 2007'de Ankara Ü., Fen Bil. Enst. (Zootekni B.)’nde doktora çalışmasını tamamladı. Mesleği ziraat dışında, Çerkez Kültürü ve Alevilik gibi sosyal alanlarda da amatörce akademik çalışmalar yapmaktadır. Kitap okumak ve motosiklet kullanmak özel ilgi alanlarıdır. “Hayvanları sevmeyen, insanları da sevmez” görüşünü savunan, hararetli bir hayvan sever ve hayvan hakları savunucusudur.

2 YORUMLAR

  1. Orhan Hocam, sizin de “Öğretmenler Günü”nüz kutlu olsun. Sizden, ülkemizdeki üniversitelerin ahvaliyle ilgili bir yazı serisi bekliyoruz. Selamlar, saygılar.

    • Zafer Bey, “Öğretmenler Günü” cümlemize kutlu olsun. Yazı serisi olmasa da “Böyle Bilim Yapılır mı?” başlığı ile bir hazırlığım vardı, nasip diyelim… Bilmukabele

YORUM YAZ

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz